LOADING

Type to search

ลูกน้อยต้องกินอะไรบ้าง? ตอบทุกคำถามเรื่องอาหารทารกในขวบปีแรก

Share
คลิกเพื่อแชร์

เรื่องอาหารการกินของลูกถือเป็นประเด็นใหญ่ที่พ่อแม่มักไม่มั่นใจกันมากที่สุด ก็ข้อมูลนั้นมีตั้งมากมาย ตัวเลือกก็หลากหลาย ไม่นับรวมถึงคนรุ่นปู่ย่าตายายที่ชอบมาทำให้เราเขวอีกล่ะ My Honey Bun เข้าใจความรู้สึกคุณดีค่ะ! วันนี้เราเลยขออาสารวบรวมข้อมูลสำคัญๆ เรื่องอาหารทารกในขวบปีแรกที่พ่อแม่ควรรู้กันไว้ในที่เดียว

วิชาอาหารทารก 101

โดยทั่วไปแล้ว ทารกในช่วง 4 – 6 เดือนแรกจะสามารถเจริญเติบโตได้ด้วยนมมารดาหรือนมผงในกรณีที่คุณแม่ให้นมไม่ได้ แต่จากนั้นไป นมอย่างเดียวจะไม่เพียงพอต่อการความต้องการในการเติบโตของทารก1 จึงต้องมีเสริมด้วยอาหารอ่อน ก่อนพัฒนาไปเป็นอาหารปกติแบบที่เราๆ รับประทานกัน

อาหารทารก-กินผลไม้

ร่างกายของทารกก็ต้องการอาหารครบ 5 หมู่เช่นกัน โดยมีสารอาหารสำคัญที่จำเป็นเป็นพิเศษในการเจริญเติบโตช่วงปฐมวัยคือ2

  • พลังงานและโปรตีน: ได้จากน้ำนมแม่ และเสริมด้วยเนื้อสัตว์และไข่
  • ธาตุเหล็ก: ได้จากตับ เลือด ไข่แดง เนื้อสัตว์
  • สังกะสี: ได้จากเนื้อสัตว์ และอาหารทะเล
  • วิตามินเอ: ได้จากตับ ไข่แดง ผักใบเขียวเข้ม และผักผลไม้สีเหลืองส้ม
  • แคลเซียม: ได้จากนม เต้าหู้ และผักใบเขียว

จะเริ่มให้ทารกทานอาหารอ่อนเมื่อไหร่ดี?

คำถามสุดคลาสสิกที่ยังคงเป็นประเด็นถกเถียงกันไม่สิ้นสุด หากจะตอบแบบรวมๆ ก็คือคุณพ่อคุณแม่ควรให้ลูกทานอาหารอ่อนเมื่ออายุประมาณ 6 เดือน เนื่องจากตอนนั้นเด็กจะมีพัฒนาการทางด้านต่างๆ ที่พร้อมแล้ว ไม่ว่าจะเป็นระบบทางเดินอาหาร ระบบขับถ่าย รวมทั้งระบบประสาทและกล้ามเนื้อ

อาหารทารก-อาหารทารก

อย่างไรก็ดี อาจมีการแนะนำให้ทารกเริ่มทานอาหารอ่อนได้ตั้งแต่อายุ 4 เดือน เพื่อช่วยสร้างภูมิต้านทานอาการแพ้ หรือในที่เด็กน้ำหนักตัวไม่ขึ้น3 ซึ่งทั้งหมดนี้ถือเป็นกรณีพิเศษ วิธีที่อุ่นใจที่สุดก็คือการปรึกษาคุณหมอก่อนให้ลูกเริ่มทานอาหารอ่อนนั่นเองค่ะ

ไกด์ไลน์อาหารทารกตามวัย

ข้อควรคำนึงในการเตรียมอาหารทารกในขวบปีแรก ก็คือความเหมาะสมของพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย รวมไปถึงความเพียงพอของสารอาหาร และความปลอดภัยต่อสุขภาพของเด็ก

อาหารทารก-ตารางอาหารทารก

ทารก 0 – 6 เดือน

พัฒนาการและพฤติกรรม:
  • กินนมแม่ด้วยปฏิกิริยาตอบสนอง อย่างการดูดและกลืน
  • มีปฏิกิริยาที่เรียกว่า Extrusion Reflex ซึ่งลิ้นทารกจะดุนสิ่งที่มาสัมผัสหรือกดลิ้นออกไป3
  • เมื่ออายุประมาณ 4 – 6 เดือน ทารกจะเริ่มชันคอได้มั่นคง ทรงตัวลำตัวได้ดี คว้าของและเอาเข้าปากได้ ขยับขากรรไกรขึ้นลงเพื่อบดอาหาร และปฏิกิริยา Extrusion Reflex ก็จะเริ่มหายไป
อาหารตามวัยทารก:

นมแม่หรือนมชง

อาหารทารก-กินนม

ทารก 6 – 8 เดือน

พัฒนาการและพฤติกรรม:
  • นั่งได้ดี อ้าปากเมื่อเห็นอาหาร หรือส่งเสียงเพื่อแสดงความต้องการอาหาร
  • บดเคี้ยวอาหารได้ดีขึ้น ถือขวดนมได้ สามารถกินอาหารจากช้อน และเริ่มจิบน้ำจากแก้วได้
อาหารตามวัยทารก: นมแม่หรือนมชง + อาหารวันละ 1 มื้อ
  • เนื้อสัมผัสของอาหารช่วงนี้ควรเป็นแบบบดละเอียดหรือกึ่งเหลว เช่น ข้าวบด ไข่แดงบด ตับบด เต้าหู้บด น้ำแกงจืด กล้วยสุกครูด ฟักทอง อะโวคาโดบด หรือผลไม้สุก
  • ควรเริ่มจากการผสมอาหารอ่อน 1 ช้อนชา กับนมแม่ประมาณ 4 – 5 ช้อนชา เพื่อให้ร่างกายเด็กค่อยๆ ปรับตัว แล้วจึงเพิ่มสัดส่วนของอาหารต่อนมแม่ให้มากขึ้น รวมทั้งค่อยๆ เพิ่มปริมาณอาหารที่ป้อนลูกด้วย
อาหารทารก-ทารกอ้าปาก

ทารก 8 – 10 เดือน

พัฒนาการและพฤติกรรม:
  • ขยับลิ้นได้ดีขึ้น และเริ่มรู้จักการเคี้ยว
  • ใช้นิ้วมือได้ดีขึ้น เริ่มกำช้อนแต่ยังควบคุมไม่ค่อยได้ หยิบอาหารชิ้นเข้าปากกินเองได้
  • กินอาหารแข็งได้ดีขึ้น
  • เริ่มชอบรสชาติและลักษณะอาหารใหม่ สนใจอาหารในจานของพ่อแม่
อาหารตามวัยทารก: นมแม่หรือนมชงประมาณ 3 – 4 มื้อ + อาหารวันละ 2 มื้อ
  • เนื้อสัมผัสของอาหารช่วงนี้ควรเป็นแบบบดหยาบ หรือเนื้อข้นๆ เช่น ข้าวต้ม หมูสับชิ้นเล็ก เนื้อปลา มันบด ไข่คน เส้นพาสต้าต้มสุก4 (เลือกรูปทรงที่ปลอดภัย หรือหั่นชิ้นพอดีคำ)
  • เด็กวัยนี้จะเริ่มถือและทานอาหารแบบ Finger Food ได้ เช่น ฟักทองนึ่ง มันต้มหั่นชิ้นยาว ผลไม้หั่นเป็นชิ้น เป็นต้น
อาหารทารก-กินแครอท

ทารก 10 – 12 เดือน

พัฒนาการและพฤติกรรม:
  • เริ่มใช้ช้อนป้อนตัวเองได้บ้าง เริ่มถือถ้วย-แก้วได้ ดูดน้ำจากหลอดได้
  • ฟันขึ้นหลายซี่ จึงขบเคี้ยวได้เก่งขึ้น กลืนอาหารได้ดีขึ้น
อาหารตามวัยทารก: นมแม่หรือนมชงประมาณ 2 – 3 มื้อ + อาหารวันละ 3 มื้อ
  • เนื้อสัมผัสของอาหารช่วงนี้ควรเป็นแบบนิ่มๆ คือคล้ายกับเมนูของผู้ใหญ่แต่มีความนุ่มและเคี้ยวง่ายกว่า พอดีคำ และรสไม่จัด เช่น ข้าวหุงนิ่ม ผักต้มหั่นเป็นชิ้น
  • จากนี้ไปเด็กจะเริ่มดื่มนมเป็นอาหารเสริมแทน (ควรให้ลูกกินนมแม่ควบคู่ไปจนอายุ 1 – 2 ปี หรือให้ลูกดื่มนมวัวรสจืดวันละ 2 แก้ว)1 โดยเมื่ออายุประมาณ 2 ขวบ เด็กจะสามารถรับประทานอาหารในเนื้อสัมผัสเดียวผู้ใหญ่ได้
อาหารทารก-ป้อนข้าวทารก

เกร็ดน่ารู้เรื่องอาหารทารก

  • มื้ออาหารควรห่างจากมื้อนมอย่างน้อย 2 – 3 ชั่วโมง1 และควรเลิกนมมื้อดึกเมื่อทารกอายุประมาณ 6 – 9 เดือน เพื่อฝึกให้เด็กหลับยาวและรู้จักแยกแยะเวลานอนและกิน
  • มีคำแนะนำให้เริ่มต้นอาหารอ่อนที่ผักก่อนผลไม้ เพื่อเด็กจะได้ไม่ติดรสหวานจนไม่ยอมกินผักสีเขียว
  • คุณพ่อคุณแม่ควรฝึกให้ลูกทานอาหารอ่อน ควบคู่ไปกับวิธีปฏิบัติตนที่เหมาะสมบนโต๊ะอาหาร ด้วยการให้เด็กนั่งกินเป็นที่และเป็นเวลา โดยในหนึ่งมื้อไม่ควรใช้เวลาเกิน 30 นาที1 หลีกเลี่ยงสิ่งที่จะทำให้เสียสมาธิ (เช่น ของเล่น เสียงทีวี) และเตรียมพร้อมสำหรับความสกปรกค่ะ
อาหารทารก-กินซีเรียล

อย่าลืมว่าข้อมูลด้านบนเป็นเพียงข้อมูลคร่าวๆ เนื่องจากเด็กแต่ละคนมีพัฒนาการ สุขภาพ และความชอบแตกต่างกัน ดังนั้น อีกสิ่งที่สำคัญก็คือการคอยสังเกตและทำความเข้าใจกับพฤติกรรมเจ้าตัวน้อยของเรา

และหากคุณพ่อคุณแม่คนไหนยังคิดไม่ออกว่าจะทำอะไรให้ลูกทานดี ลองไปหาไอเดียได้ที่หน้าสูตรอาหารเด็กของเรานะคะ

อ้างอิงจาก

  1. คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก ตอน วัยเด็กเล็ก 0-3 ปี, ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย, http://www.thaipediatrics.org/pages/News/Detail/23/165
  2. อาหารวัยทารก, ฝ่ายโภชนาการ โรงพยาบาลศิริราช, http://www.si.mahidol.ac.th/th/division/hph/admin/news_files/533_49_pdf
  3. คู่มืออาหารตามวัย สำหรับทารกและเด็กเล็ก, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), http://resource.thaihealth.or.th/library/hot/13891
  4. Age-by-age guide to feeding your baby, BabyCenter, Sep 2017, https://www.babycenter.com/0_age-by-age-guide-to-feeding-your-baby_1400680.bc
Tags:

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending