LOADING

Type to search

เก่ง ดี แถมมีความสุข! ด้วย 7 วิธีเพิ่ม EQ เด็กแบบง่ายๆ

Share
คลิกเพื่อแชร์
 

ถ้าเราบอกว่ามีของวิเศษอย่างหนึ่ง ที่จะช่วยการันตีว่าลูกจะเติบโตไปเป็นคนมีความสุขและประสบความสำเร็จ คุณพ่อคุณแม่จะสนใจอยากได้สิ่งนั้นมาครอบครองไหมคะ? แล้วถ้าเราบอกว่าสิ่งนั้นเป็นของฟรีด้วยล่ะ คุณๆ จะว่ายังไงกัน?

สิ่งที่เราพูดถึงไม่ใช่สิ่งของ แต่เป็น “EQ” คำที่ถูกหยิบขึ้นมาอ้างอิงเสมอว่าจะเพิ่มโอกาสให้เด็กมีความสุขและประสบความสำเร็จในอนาคต ว่าแต่ EQ คืออะไรกันแน่ แล้วพ่อแม่จะช่วยเพิ่ม EQ เด็กได้ยังไง มาหาคำตอบไปพร้อมกับเราดีกว่า

eq-มีความสุข

EQ คืออะไรกันแน่?

EQ เป็นคำที่เราได้ยินบ่อยมากในหลายปีที่ผ่านมา แต่หลายคนก็ยังไม่เคยวัด EQ กัน และก็ยังไม่ค่อยแน่ใจความหมายหรือรายละเอียดมากนัก โดย EQ ย่อมาจาก Emotional Quotient หรือ “ความฉลาดทางอารมณ์” (Emotional Intelligence) ซึ่งเป็นการทำงานของสมองในเชิงสังคมที่มีพื้นฐานของอารมณ์มาเป็นตัวกำกับ1 โดยแตกย่อยออกมาได้เป็นความสามารถในการรับรู้และเข้าใจอารมณ์ของทั้งตนเองและผู้อื่น การแสดงออกอย่างเหมาะสม การสร้างแรงจูงใจ และความอดทนอดกลั้น2

ว่ากันว่าเมื่อเปรียบเทียบสัดส่วนระหว่าง EQ และ IQ (Intelligence Quotient หรือความฉลาดทางสมองในเชิงคิดวิเคราะห์) จะพบว่าสิ่งที่นำไปสู่ความสำเร็จในชีวิต เกิดมาจาก IQ เพียงประมาณ 20% เท่านั้น ส่วน 80% ที่เหลือมาจากหลายปัจจัยรวมกัน เช่น EQ พื้นฐานทางอารมณ์ และระดับการศึกษาของครอบครัว เป็นต้น2

eq-เด็กมีความสุข

EQ สำคัญขนาดนั้นเชียวเหรอ?

ความฉลาดทางอารมณ์มีความสำคัญอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องเรียน การงาน หรือในชีวิตประจำวัน กล่าวคือ

  • ทำให้มีสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น ผู้ที่มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ที่ดี จะสามารถอ่านอารมณ์ รวมถึงแสดงความเห็นอกเห็นใจคนรอบข้าง ทำให้เป็นที่รักของคนทั่วไป และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ แถมยังทำงานได้ทั้งแบบทีมและขึ้นเป็นหัวหน้างาน เพราะเข้าใจและรู้จักการบริหารคน3
  • เป็นคนมีความสุข เนื่องจากเข้าใจความรู้สึกของตนเอง รวมทั้งรู้จักวิธีรับมือและแสดงออกถึงอารมณ์นั้นอย่างเหมาะสม คนที่มี EQ สูงจึงไม่เก็บกด แต่ก็ไม่เกรี้ยวกราด แถมมั่นใจในตัวเอง4 ปรับตัวเก่ง อยู่ที่ไหนก็มีความสุข
  • มักประสบความสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียนหรือเรื่องงาน เพราะการมีรากฐานทางอารมณ์ที่ดี จะช่วยส่งเสริมให้คนคนนั้นรู้จักตัวเอง มีแรงขับ ความมุ่งมั่น วินัย และสามารถรับมือกับแรงต้านภายในที่อาจเป็นอุปสรรค อาทิ เอาชนะความอยากเล่นมากกว่าทำการบ้าน หรือสู้กับความกลัวในการสมัครงานที่บริษัทชื่อดัง
eq-เด็กมีeq

สร้างรากฐานที่ดี เพิ่มโอกาสให้ลูกแฮปปี้กับ 7 วิธีเพิ่ม EQ เด็ก

  1. รู้จักนิสัยของลูก
  2. เด็กแต่ละคนเกิดมาพร้อมพื้นฐานทางอารมณ์ (Temperament) ที่แตกต่างกัน เด็กบางคนเลี้ยงยาก เจ้าอารมณ์ บางคนชอบเข้าสังคม ฯลฯ ถึงแม้ลูกจะมีลักษณะนิสัยที่ติดตัวแต่เกิด แต่ก็สามารถพัฒนาให้ดีขึ้นได้ผ่านการอบรมเลี้ยงดู รวมไปถึงการที่พ่อแม่เข้าใจนิสัยแรกเริ่มของลูกตัวเองก่อน เพื่อที่จะกล่อมเกลาอย่างเหมาะสม5 เช่น ไม่คาดหวังว่าลูกคนน้องที่มีนิสัยขี้หงุดหงิด จะแสดงความเห็นอกเห็นใจออกมาง่ายดายเหมือนอย่างคนพี่ที่เป็นคนอ่อนโยนอยู่แล้ว

    eq-เด็กดี
  3. สอนให้ลูกเข้าใจอารมณ์
  4. เป็นกิจกรรมพื้นฐานช่วยเพิ่ม EQ เด็ก ที่เริ่มทำได้ตั้งแต่อายุยังน้อย โดยพ่อแม่ควรสอนให้ลูกรู้จักและจัดการกับอารมณ์ เริ่มต้นจากการอธิบายให้ลูกรู้ตัวว่ากำลังรู้สึกอารมณ์แบบใดและอารมณ์นั้นเรียกว่าอะไร เช่น “หนูร้องไห้เพราะพี่แย่งของเล่นไป หนูรู้สึกโกรธพี่เค้าใช่ไหม”

    จากนั้น จึงสอนลูกให้จัดการอารมณ์ พยายามอธิบายให้เด็กเข้าใจว่าเราอาจไม่สามารถห้ามความรู้สึกได้ แต่สามารถจัดการกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้4 เพื่อลูกจะได้รับมือและแสดงออกอย่างเหมาะสม เช่น “แม่รู้ว่าหนูโกรธ แต่ถึงจะโกรธแค่ไหนก็ห้ามหยิกคนอื่นแบบนั้น หนูลองคุยกับพี่เค้าดีๆ ว่าให้แบ่งหนูเล่น หรือไปเล่นอย่างอื่นแทนไหมคะ”

    นอกจากนี้ ในการสอนให้ลูกเข้าใจอารมณ์ตัวเอง คุณพ่อคุณแม่ยังควรต้องใจเย็นให้มาก พยายามอย่าบอกให้ลูก “อดทน” “ช่างมัน” หรือรีบหาอะไรมาปลอบให้เด็กกลับไปมีความสุขโดยเร็ว ซึ่งอาจเป็นการทำให้ลูกไม่รู้จักวิธีรับมือกับอารมณ์ที่ดีค่ะ

    eq-เด็กร้องไห้
  5. เล่านิทานหรืออ่านหนังสือร่วมกัน
  6. นอกจากจะส่งเสริมทักษะด้านภาษา สร้างจินตนาการ และช่วยสานสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวแล้ว การอ่านนิทานกับลูกยังเป็นโอกาสดีที่พ่อแม่จะได้สอนให้เด็กเข้าใจการปฏิบัติตนในสถานการณ์ต่างๆ ด้วยการให้ลูกลองสังเกตสีหน้าของตัวละคร ตั้งคำถามเด็กถึงการตัดสินใจและผลการกระทำจากในเรื่อง รวมทั้งได้สอนข้อคิดที่ดีตอนท้ายเรื่องด้วย6

  7. ฝีกระเบียบวินัย
  8. ระเบียบวินัยจะช่วยให้เด็กมีพื้นฐานในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น รวมทั้งรู้จักการควบคุมตัวเองให้อดทน และอยู่ในกรอบ ดังนั้น พ่อแม่จึงควรชัดเจนเรื่องการตั้งกฎเกณฑ์ต่างๆ พร้อมมอบหมายหน้าที่รับผิดชอบในบ้าน (เช่น งานบ้าน การบ้าน) สร้างกิจวัตรประจำวัน อีกทั้งมีแรงเสริมในเชิงบวกและลบ คือลงโทษเมื่อทำผิด และชมเชยเมื่อทำดี

    eq-อ่านนิทาน
  9. ชวนลูกเล่นกับเด็กคนอื่น
  10. การเล่นหรือเข้าร่วมกิจกรรมกับคนอื่นๆ จะช่วยปรับ EQ เด็กด้วยการสร้างพัฒนาการทางสังคม ทำให้เด็กรู้จักเห็นอกเห็นใจ และปลูกฝังทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่นตั้งแต่ยังเล็ก แถมยังมีประโยชน์ทางอ้อมคือกระตุ้นให้เด็กได้ขยับตัวออกกำลังกาย แทนที่จะนั่งเล่นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อยู่คนเดียวจนขาดสกิลล์การปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น2

  11. เป็นตัวอย่างที่ดี
  12. เด็กจะเรียนรู้จากการกระทำของเรา พ่อแม่จึงควรเป็นตัวอย่างของผู้ใหญ่ที่มี EQ ดี อาทิ ปฏิบัติกับผู้อื่นด้วยการให้เกียรติ ไม่รับมือปัญหาด้วยความรุนแรง ไม่กล่าวโทษหรือซ้ำเติมใคร รวมถึงพูดขอโทษและขอบคุณจนเป็นนิสัย

  13. ให้ความรัก
  14. ข้อนี้อาจฟังดูง่าย แต่การให้ความรักในที่นี้หมายถึงการแสดงออกให้ลูกแน่ใจว่าเรารัก ไม่ว่าจะเป็นการสัมผัสทางกายด้วยการโอบกอด หรือการให้เวลากับลูกอย่างเต็มที่ และเปิดโอกาสให้เด็กแสดงความรู้สึกและเล่าเรื่องที่เกิดในแต่ละวัน (ถึงลูกจะเล่าซ้ำๆ หรือฟังดูน่าเบื่อสำหรับเราก็ตาม) เนื่องจากจะทำให้เด็กรู้สึกว่าตนสำคัญ มีคุณค่า จนรู้สึกมั่นใจในตัวเอง และไว้ใจพ่อแม่ด้วย

    eq-ครอบครัวมีความสุข

นอกจากการเลี้ยงดูให้ร่างกายแข็งแรงและมอบโอกาสทางการศึกษาที่ดี คุณพ่อคุณแม่ก็อย่าลืมหันมาให้ความสำคัญกับพื้นฐานทางอารมณ์ของลูก เพราะการกระทำเพียงเล็กน้อยอย่างการเอาใจใส่ใกล้ชิดและใช้เวลาร่วมกัน ก็สามารถเป็นต้นทุนชีวิตให้ลูกได้มีความสุข ทั้งยังเพิ่มโอกาสประสบความสำเร็จในอนาคตอีกด้วยนะคะ

อ้างอิงจาก

  1. “ครอบครัว”กุญแจสำคัญเสริมสร้างEQ, เดลินิวส์, 4 ส.ค. 2012, https://www.dailynews.co.th/education/135646
  2. EQ vs IQ: Why emotional intelligence will take your kid further in life, Lisa Kadane, Today’s Parent, 4 May 2017, https://www.todaysparent.com/kids/kids-health/eq-vs-iq-why-emotional-intelligence-will-take-kids-farther-in-life/
  3. ผศ.นพ.ชาตรี วิฑูรชาติ, เลี้ยงลูกอย่างไรให้มี EQ ดี, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล, 28 ต.ค. 2010, http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=684
  4. Michael Akers & Grover Porter, What is Emotional Intelligence (EQ)?, Psych Central, 4 Apr 2018, https://psychcentral.com/lib/what-is-emotional-intelligence-eq/
  5. Anna Partridge, How to Build Emotional Intelligence in Your Child, HuffPost, 6 Dec 2017, https://www.huffingtonpost.com/anna-partridge/how-to-build-emotional-intelligence-in-your-child_b_7578640.html
  6. Porraphat Jutrakul, กรมอนามัยหนุน อ่านนิทานให้ลูกฟัง สร้าง IQ EQ, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), 1 ก.พ. 2018, http://www.thaihealth.or.th/Content/40587-กรมอนามัยหนุน%20อ่านนิทานให้ลูกฟัง%20สร้าง%20IQ%20html
Tags

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending