LOADING

Type to search

สอนลูกพึ่งตัวเองตั้งแต่เล็ก ช่วยให้เด็กเติบโตอย่างแข็งแกร่งและมั่นใจ!

Share
คลิกเพื่อแชร์
 

พ่อแม่คนไหนก็ย่อมอยากเห็นลูกเติบโตไปเป็นคนที่พึ่งตัวเองได้ แต่หลายครั้งความห่วงใยตามประสาคนเป็นพ่อเป็นแม่ก็มักทำให้เราลงเอยด้วยการทำอะไรทุกอย่างให้ลูกซะหมด ซึ่งส่งผลให้เด็กเสียโอกาสที่จะได้เรียนรู้การพึ่งพาและดูแลตนเอง…

การปลูกฝังลูกให้รู้จักพึ่งตัวเองไม่ใช่การโยนเด็กให้ออกไปเผชิญโลกภายนอกคนเดียวอย่างที่ผู้ปกครองหลายคนอาจกลัว แต่เป็นการกระทำเล็กๆ น้อยๆ ที่สามารถเริ่มต้นได้จากในบ้านและตั้งแต่ลูกยังเล็กๆ ว่าแต่จะสอนยังไงให้ลูกเรายังปลอดภัย และไม่เซลฟ์ล้นจนกลายเป็นเด็กก้าวร้าว? เพื่อให้เด็กแข็งแกร่งโดยที่ยังสัมผัสได้ถึงความรัก ความห่วงใย และความปลอดภัยจากเรา My Honey Bun ได้รวบรวมวิธีดีๆ มาแชร์กันในวันนี้แล้วค่ะ

เด็กพึ่งตัวเองได้ มีประโยชน์มากมายมหาศาล!

เราเคยพูดถึงการเลี้ยงลูกในแนวพ่อแม่เฮลิคอปเตอร์หรือพ่อแม่ที่หวังดีกับลูกจนจัดการเลือกและทำทุกสิ่งทุกอย่างให้ ทำให้เด็กมักโตขึ้นมาเป็นคนที่ไม่เป็นตัวของตัวเอง ตัดสินใจไม่เป็น หรือจะเรียกว่าเป็นคนที่ไม่รู้วิธีพึ่งพาตนเองก็ได้

พึ่งตัวเอง-เด็กเล่นน้ำ

ในทางกลับกัน เด็กที่ถูกปลูกฝังให้รู้จักพึ่งตัวเอง (Independent Child) จะกลายเป็นเด็กที่ดูแลตนเองได้ เป็นคนมั่นใจ1 รู้จักใช้เหตุผลในการตัดสินใจ กล้าลองอะไรแปลกใหม่ภายในกรอบที่เหมาะสม รวมทั้งยังมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง เนื่องจากเป็นคนรับฟังความคิดเห็นของคนอื่นโดยไม่คอยบงการผู้อื่นหรือยอมให้ผู้อื่นบงการ ซึ่งทั้งหมดนี้ย่อมส่งผลดีต่อพ่อแม่ที่จะไม่ต้องคอยห่วงกังวลในทุกการกระทำของลูก คือสามารถปล่อยวางให้ลูกพึ่งตัวเองได้ตั้งแต่อายุน้อยและวางใจว่าลูกจะดูแลตนเองได้เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่นั่นเอง2

6 เคล็ดลับง่ายๆ สอนให้ลูกรู้จักพึ่งตัวเอง

  1. เริ่มได้ตั้งแต่เล็ก
  2. พ่อแม่ต้องปรับมุมมองจากที่คิดว่าลูกเป็นสิ่งมีชีวิตตัวน้อยที่ไม่สามารถทำอะไรเองได้ มาเป็นว่าลูกคือผู้ใหญ่ในร่างเด็กซึ่งมีความคิดความอ่านเป็นของตัวเองและมีความสามารถที่เค้ากำลังค่อยๆ เรียนรู้ หน้าที่ของพ่อแม่คือการให้ความรัก ความอบอุ่น ความปลอดภัย และคอยแนะแนวแนะนำวิธีที่เหมาะสมให้เค้าได้ใช้ต่อไป

    โดยการเริ่มปลูกฝังให้เด็กรู้จักพึ่งตัวเอง สามารถทำได้ตั้งแต่เมื่อลูกเริ่มช่วยเหลือตัวเองได้ นั่นก็คือประมาณ 2 – 3 ขวบ หรือในวัยก่อนอนุบาลนั่นเองค่ะ นี่เป็นช่วงวัยที่พอดีสุดๆ กับพัฒนาการของลูก เพราะเป็นช่วงที่เด็กกำลังอยากมีส่วนมีส่วนร่วมกับกิจกรรมของพ่อแม่และเริ่มอยากทำอะไรด้วยตัวเอง

    พึ่งตัวเอง-แม่กับลูก
  3. ตกลงกับเด็กก่อนมอบหมายงาน
  4. คุยกับลูกเพื่อเริ่มต้นมอบหมายงานที่เค้าจะสามารถช่วยได้ โดยควรเป็นงานบ้านง่ายๆ ที่เริ่มต้นจากตัวเด็กเองแล้วจึงค่อยๆ ขยายวงไปเป็นงานของส่วนรวม อาทิ เก็บของเล่นที่ลูกเอาออกมา เก็บเสื้อผ้าตัวเองลงตะกร้า เป็นต้น การคุยกับลูกก่อนจะทำให้เด็กรู้สึกมีส่วนร่วม รู้สึกว่าพ่อแม่เห็นความสำคัญของความคิดเห็นเค้า3 รวมทั้งเป็นการปลูกฝังเรื่องความรับผิดชอบอีกด้วย โดยในขั้นนี้พ่อแม่ยังสามารถตกลงกับลูกได้ด้วยเลยว่าจะมีรางวัลหรือมีการลงโทษแบบไหนหากเด็กทำหรือไม่ทำตามที่รับปากไว้2

  5. สอนอย่างตั้งใจ & พยายามไม่เข้าไปช่วย
  6. ในกรณีที่อยากให้ลูกทำงานบ้านใหม่ๆ พ่อแม่ควรให้เวลาในการค่อยๆ สอนเด็กอย่างเป็นขั้นตอนและเข้าใจง่าย ให้แน่ใจว่าลูกรู้วิธีทำแล้วจึงปล่อยให้เค้าทำเอง โดยสิ่งที่สำคัญที่สุดคืออย่าเข้าไปทำซะเองเมื่อเห็นว่าลูกชักช้าหรือทำไม่ถูกวิธี พยายามมองเด็กจากที่ไกลๆ แล้วเข้าไปช่วยในบางขั้นตอนหรือเมื่อจำเป็นจริงๆ เท่านั้น เพราะหากเราปล่อยให้เด็กทำงานบางอย่างจนสำเร็จด้วยตัวเอง เค้าก็จะรู้สึกภาคภูมิใจ แถมยังได้เรียนรู้ทักษะการแก้ปัญหาด้วย

    ปัญหาใหญ่ที่พ่อแม่มักไม่ค่อยยอมปล่อยให้ลูกทำอะไรเอง ก็น่าจะเป็นเพราะรู้สึกว่า “ทำเองเร็วกว่า” ใช่ไหมล่ะคะ? แต่หากอยากส่งเสริมให้เด็กพึ่งตัวเองได้ พ่อแม่ต้องยอมปล่อยวางและปล่อยมือ ถ้ามีเวลาจำกัด เช่น กลัวไปโรงเรียนไม่ทัน หรือลูกแปรงฟันชักช้าไม่ได้เข้านอนสักที ก็ลองปรับเวลาของบ้านเราเองด้วยการตื่นเร็วขึ้นหรือเผื่อเวลาตอนเริ่มทำกิจกรรมที่จะปล่อยให้ลูกทำเองค่ะ4

    พึ่งตัวเอง-ทำอะไรเอง

    อ่านต่อ
    เก่ง ดี แถมมีความสุข! ด้วย 7 วิธีเพิ่ม EQ เด็กแบบง่ายๆ
    10 เทคนิคทำให้เด็กดื้อยอมเชื่อและฟัง ไม่ต้องสั่งซ้ำสอง!

  7. ชื่นชมตรงความพยายาม
  8. ถึงลูกน้อยจะเทนมหกไปบ้าง ใส่ถุงเท้าสลับข้างบ้าง แต่ทุกอย่างคือการเรียนรู้และความพยายามในการที่ลูกเราตั้งใจทำงานจนเสร็จ พ่อแม่จึงควรชมเชยเด็กเพื่อช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในตัวเอง ทำให้ลูกอยากลองพยายามทำอะไรเองต่อไปเรื่อยๆ5 นอกจากนี้ นี่ยังเป็นรากฐานของการปลูกฝังในเรื่องวิธีคิดแบบเติบโตหรือ Growth Mindset ที่สอนให้ลูกให้ความสำคัญกับกระบวนการการเรียนรู้ และไม่เกรงกลัวต่ออุปสรรคและความล้มเหลวจนไม่กล้าลองทำอะไรใหม่ๆ อีกด้วย

  9. ให้ลูกได้เลือก
  10. นอกจากการมอบหมายหน้าที่ต่างๆ ให้ลูกแล้ว การเปิดโอกาสให้เด็กได้ตัดสินใจด้วยตัวเองก็จะช่วยส่งเสริมความสามารถในการพึ่งตัวเองของเด็กได้เหมือนกัน ซึ่งในวิธีนี้พ่อแม่สามารถทำได้โดยให้ลูกมีส่วนในการตัดสินใจเรื่องต่างๆ ด้วยการตั้งคำถามให้ลูกช่วยคิด แต่ในเด็กเล็กๆ ควรเป็นคำถามที่มีทางเลือก เช่น “เช้านี้หนูอยากทานข้าวต้มหมู หรือขนมปังกับไข่ดาวจ๊ะ” เพื่อที่เด็กจะได้รู้สึกดีที่ตัวเองได้ตัดสินใจ ในขณะที่พ่อแม่ก็ยังมีอำนาจควบคุมในบางเรื่องอยู่4

    พึ่งตัวเอง-เด็กยิ้ม

  11. โบกมือลาความสมบูรณ์แบบ
  12. ทำใจยอมรับว่าหน้าที่ที่ยกให้ลูกทำอาจไม่ได้ออกมาเพอร์เฟคหรือเรียบร้อยอย่างที่เราทำเอง ให้คิดซะว่าเราทำเพื่อให้ลูกได้โตไปอย่างสมบูรณ์แข็งแกร่ง หากอะไรไม่เหนือบ่ากว่าแรง ก็ต้องปล่อยไปบ้างนะคะ อย่าไปต่อว่าลูกหรือตามแก้งานที่เด็กทำไว้ เพราะจะยิ่งทำให้เด็กไม่มั่นใจและเป็นโอกาสให้เค้าหนีพ้นจากหน้าที่รับผิดชอบ แต่ถ้าอดไม่ได้จริงๆ เราอาจเข้าไปชมเชยลูกในความพยายามก่อน แล้วลองแนะนำวิธีแบบเราโดยบอกว่าจะช่วยให้งานของลูกง่ายขึ้นก็ได้ค่ะ

    การเลิกยึดถือความสมบูรณ์แบบ นอกจากจะช่วยให้ลูกมีความมั่นใจ ได้พัฒนาตนเองอย่างเหมาะสม คุณพ่อคุณแม่เองก็จะผ่อนคลายขึ้น ลดความกังวลหรือกดดันตัวเอง แล้วโฟกัสที่ความสุขของครอบครัวได้ง่ายขึ้นนะคะ
พึ่งตัวเอง-พ่อกับลูก

นอกเหนือไปจากความรักและความอบอุ่น อย่าลืมให้แรงสนับสนุนเพื่อช่วยให้ลูกมีต้นทุนความสามารถในการพึ่งตัวเอง เจ้ามนุษย์ตัวน้อยของเราจะได้มีความมั่นใจและกล้าที่จะตัดสินใจด้วยตัวเองโดยที่ยังอุ่นใจว่ามีพ่อแม่คอยให้กำลังใจอยู่เสมอค่ะ

 

อ้างอิงจาก

  1. Jackie Gillard, Help yourself! 8 tips for teaching kids to be more independent, Today’s Parent, 29 Sep 2016, https://www.todaysparent.com/kids/teaching-kids-to-be-more-independent/
  2. Jim Taylor Ph.D., Parenting: Raise Independent Children, Psychology Today, 17 Nov 2010, https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-power-prime/201011/parenting-raise-independent-children
  3. สอนอย่างไร ให้ลูกรู้จักช่วยเหลือและพึ่งพาตัวเองได้, ทรูปลูกปัญญา, 24 ม.ค. 2017, http://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/55689/-blo-parpres-par-
  4. Linda Diproperzio, Teaching Your Child Independence, Parents, https://www.parents.com/toddlers-preschoolers/development/social/teaching-toddler-independence/
  5. Amy Klein, How to Help Your Child Become More Independent, Offspring, 6 Oct 2017, https://offspring.lifehacker.com/how-to-help-your-child-become-more-independent-1819190201
Tags

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending