LOADING

Type to search

ลูกพัฒนาการช้าหรือไม่? พ่อแม่จะสังเกตยังไงดีนะ?

Share
คลิกเพื่อแชร์
 

สำหรับคนเป็นพ่อเป็นแม่ พัฒนาการของลูกมีความสำคัญเป็นอันดับหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นรอยยิ้มแรก คำแรกที่ลูกเปล่งออกมา หรือจะเป็นก้าวเดินแรกของลูก ซึ่งการตั้งตาดูหลักไมล์ทางพัฒนาการเหล่านี้อาจทำให้พ่อแม่หลายคนกังวลว่าลูกพัฒนาการช้าหรือไม่

เพราะ My Honey Bun เข้าใจคุณดี เลยรวมวิธีสังเกตพัฒนาการเด็กแบบง่ายๆ มาฝากกันค่ะ

ความแตกต่างระหว่าง “พัฒนาการช้า” และ “ความบกพร่องทางพัฒนาการ”

บางครั้งแพทย์อาจใช้คำว่า “พัฒนาการช้า” หรือ “ความบกพร่องทางพัฒนาการ” มาอธิบายให้ผู้ปกครองฟัง ซึ่งทั้ง 2 คำนี้ แม้จะฟังดูใกล้เคียงกัน แต่จริงๆ แล้วมีความหมายแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง โดยในเชิงการแพทย์ทั้ง 2 คำมีความหมายดังนี้ค่ะ

พัฒนาการช้า-แม่เล่นกับลูก
  • พัฒนาการช้า (Developmental Delay) เด็กที่มีพัฒนาการช้าอาจเกิดจากปัญหาในระยะสั้น เช่น ความล่าช้าในการพูดอาจเกิดจากการติดเชื้อในหู หรือความล่าช้าทางกายภาพเพราะเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน1 ซึ่งความล่าช้านี้อาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของปัญหาการเรียนรู้และความสนใจของเด็ก เด็กบางคนอาจมีความล่าช้าในทักษะต่างๆ จนถึงวัยเรียนเลยก็มี แต่พัฒนาการที่ล่าช้าแบบนี้สามารถแก้ไขได้ด้วยการรักษาที่ถูกต้องค่ะ
  • ความบกพร่องทางพัฒนาการ (Developmental Disability) สำหรับความบกพร่องทางพัฒนาการในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงความพิการ หรือการเจริญเติบโตที่ช้าหรือเร็วเกินไปของร่างกายนะคะ แต่หมายถึงการที่เด็กมีความสามารถในการเรียนรู้ยากกว่าเด็กปกติทั่วไป เช่น เป็นดาวน์ซินโดรม หรือออทิสติก ซึ่งเป็นความผิดปกติที่เกิดจากพันธุกรรมหรืออาการบาดเจ็บทางสมอง
พัฒนาการช้า-เด็กถือของเล่น

อ่านต่อ
พัฒนาการทารกตั้งแต่ 1 – 12 เดือน ฉบับละเอียดยิบ
พัฒนาการเด็กแรกเกิด – 3 เดือน ชวนคุณพ่อคุณแม่สังเกตพัฒนาการลูก

ลูกพัฒนาการช้าแบบไหนที่ต้องเป็นห่วง

สำหรับเด็กเล็กหรือเด็กทารก อาจเป็นเรื่องยากที่พ่อแม่จะแยกแยะได้ ว่าตอนนี้ลูกพัฒนาการช้าเกินไปหรือไม่ แถมเด็กแต่ละคนยังมีพัฒนาการที่แตกต่างกันอีกด้วย วันนี้เราเลยมีวิธีสังเกตพัฒนาการของเด็ก ไม่ว่าจะเป็นการพูด การเคลื่อนไหว การมองเห็น ความรู้ และความเข้าใจ มาแนะนำกันค่ะ

  1. พัฒนาการพูดล่าช้า
  2. เด็กแต่ละคนมีพัฒนาการด้านการพูดไม่เท่ากัน บางคนพูดช้า บางคนพูดเร็ว โดยปัญหาด้านการพูดของเด็กเป็นพัฒนาการล่าช้าที่พบมากที่สุด สาเหตุที่เด็กส่วนใหญ่พูดช้าอาจเกิดจากความพิการทางหู มีความผิดปกติของกล้ามเนื้อควบคุมการพูด หรือติดเชื้อทางหูชั้นกลางขั้นรุนแรงจากยาบางชนิด ซึ่งเราสามารถสังเกตได้ง่ายๆ ดังนี้

    • อายุ 3 – 4 เดือน แต่ยังไม่ออกเสียง เลียนแบบเสียง หรือตอบสนองต่อเสียงดังๆ2
    • อายุ 7 เดือน แต่ยังไม่ตอบสนองต่อเสียงใดเลย
    • อายุ 1 ขวบ แต่ยังไม่พูดคำสั้นๆ สักคำ
    • อายุ 2 ขวบ แต่ไม่พูดเลยหรือพูดน้อยกว่า 15 คำ
    พัฒนาการช้า-เล่นกับลูก
  3. พัฒนาการเคลื่อนไหวล่าช้า
  4. ทักษะการเคลื่อนไหวหรือ Motor Skills เป็นทักษะการเคลื่อนไหวเล็กๆ เช่น การถือของเล่น ถือช้อน ใช้ดินสอสี หรือทักษะการเคลื่อนไหวที่ใหญ่กว่านั้น อย่างการกระโดดหรือขว้างลูกบอล ส่วนอาการที่บอกได้ว่าเด็กกำลังมีการเคลื่อนไหวช้าผิดปกติ สังเกตได้จาก3

    • อายุ 3 – 4 เดือน แต่ยังไม่สามารถจับหรือเอื้อมหยิบวัตถุได้
    • อายุ 6 เดือน แต่ยังไม่สามารถนั่งได้ ต้องช่วยเหลือตลอด
    • อายุ 1 ขวบ แต่ยังไม่คลานหรือยืนด้วยตัวเอง
    • อายุ 1 ขวบครึ่ง แต่ยังไม่สามารถเดินหรือผลักของเล่นที่มีล้อได้
    พัฒนาการช้า-หัดเดิน
  5. พัฒนาการมองเห็นล่าช้า3
  6. พัฒนาการมองเห็นของเด็กมักจะเบลอในช่วง 6 เดือนแรก แต่หลังจากนั้นจะพัฒนาดีขึ้นเรื่อยๆ ถ้าสงสัยว่าลูกมีพัฒนาการมองเห็นล่าช้า เราสามารถดูได้จากพฤติกรรมนี้

    • อายุ 2 เดือน แต่ไม่ตอบสนองตอนเราโบกมือไปมา
    • อายุ 3 เดือน ไม่มองตามสิ่งของที่เคลื่อนไหว
    • อายุ 6 เดือน มีน้ำตาออกผิดปกติ
    พัฒนาการช้า-เรียนรู้
  7. พัฒนาการความรู้-ความเข้าใจล่าช้า
  8. หมายถึงความล่าช้าในการคิด อาจเกิดได้จากความบกพร่องทางการเรียนรู้ หรือพิษของสารเคมี เช่น สารตะกั่ว สังเกตได้จาก2

    • เมื่อเล่นซ่อนของเล่นกับเด็ก แล้วเด็กไม่สนใจจะมองหรือเพิกเฉย
    • เด็กไม่ใช้ท่าทางตอบสนอง เช่น โบกมือ
    • ไม่ชี้ไปที่วัตถุหรือรูปภาพ
    • ไม่สามารถแยกแยะหรือเข้าใจได้ว่าสิ่งที่เราถามคืออะไร เช่น แปรงสีฟัน ช้อน โทรศัพท์ ฯลฯ
    • ไม่สามารถทำตามที่บอกได้
    • ไม่เลียนแบบการกระทำหรือคำพูดของผู้ใหญ่
พัฒนาการช้า-พัฒนาการ

หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตตามอาการที่เราบอกมา แล้วเกิดความสงสัยว่าลูกพัฒนาการช้ากว่าปกติแล้วล่ะก็ แนะนำให้รีบไปปรึกษาแพทย์ทันที เพราะพัฒนาการล่าช้าบางอย่างสามารถรักษาได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ยิ่งดูออกเร็วก็ยิ่งแก้ได้เร็วนะคะ

 

อ้างอิงจาก

  1. Amanda Morin, What You Need to Know About Developmental Delays, Understood, https://www.understood.org/en/learning-attention-issues/treatments-approaches/early-intervention/what-you-need-to-know-about-developmental-delays
  2. Recognizing Developmental Delays in Children, WebMD, 8 Jan 2017, https://www.webmd.com/parenting/baby/recognizing-developmental-delays-birth-age-2#1
  3. The 5 Main Signs of Developmental Delay & Why You Shouldn’t Worry, ADAM & Mila, https://www.adam-mila.com/developmental-delay/
Tags

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending