LOADING

Type to search

เด็กก้าวร้าว…พฤติกรรมของลูกที่โตแล้วหาย หรือต้องใช้ตัวช่วยรับมือ?

Share
คลิกเพื่อแชร์
 

การที่ลูกงอแงนั้นเป็นเรื่องธรรมดา แต่หลายบ้านคงเคยประสบขั้นกว่าของความงอแง ซึ่งก็คือพฤติกรรมการอาละวาดของลูกมากันบ้างแล้ว แต่อาละวาดขั้นไหนถึงจะเรียกได้ว่าลูกเป็นเด็กก้าวร้าว? แล้วก้าวร้าวระดับไหนถึงจะเป็นเลเวลที่พ่อแม่ต้องรีบรับมือ? ไปหาคำตอบพร้อมกับ My Honey Bun เลยค่ะ

เด็กก้าวร้าว…ปกติหรือไม่?

พฤติกรรมก้าวร้าวในเด็กที่พ่อแม่พบได้บ่อยๆ ก็คือการหวีดเสียงร้องเมื่อไม่ได้ดั่งใจ การพูดจาหยาบคาย ทำลายข้าวของ กัด ถีบ รังแก หรือทำร้ายร่างกายคนอื่นรวมถึงสัตว์ทั้งหลาย ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้มักเริ่มพบได้ในเด็กเล็กหรือวัยประมาณ 2 – 5 ขวบ ซึ่งเป็นช่วงที่สมองส่วนอารมณ์พัฒนาไปเร็วกว่าพัฒนาการด้านสติปัญญา เด็กจึงมักมีปัญหาในการยับยั้งใจและควบคุมอารมณ์ได้ยาก1 เรียกได้ว่าอารมณ์กำลังพีค แต่ไม่มีทักษะรับมือ แถมไม่มีคลังศัพท์ที่จะนำมาใช้อธิบายความรู้สึกและสิ่งที่ตนต้องการได้นั่นเอง

ผู้ใหญ่หลายคนอาจหัวเราะชอบใจเมื่อเด็กแสดงความเกรี้ยวกราด คิดว่าเป็นนิสัยปกติของเด็กจึงไม่ห้ามปราม หรือกระทั่งมองว่าการขัดขวางไม่ให้ลูกแสดงความก้าวร้าวจะเป็นการปิดกั้นพัฒนาการของลูกหรือทำให้ลูกไม่กล้าแสดงออก แต่ในความจริงแล้ว พฤติกรรมก้าวร้าวของเด็กถือเป็นปัญหาที่ควรได้รับการรับมือและแก้ไขอย่างถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ โดยพบว่า 40% ของเด็กก้าวร้าวจะโตขึ้นมาเป็นนักเลงอันธพาล แถมยังเสี่ยงต่อปัญหาอื่นๆ อาทิ ความขัดแย้งในครอบครัว การเรียน ยาเสพติด และพฤติกรรมทางเพศก่อนวัยอันควรอีกด้วย2

เด็กก้าวร้าว-ทะเลาะกัน

ต้นเหตุของพฤติกรรมเด็กก้าวร้าว

การแสดงออกด้วยความก้าวร้าวของเด็ก อาจเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้3

  • สาเหตุทางชีวภาพ หรือความผิดปกติในร่างกายเด็กหรือในด้านพัฒนาการ เช่น เป็นโรคสมาธิสั้น เป็นออทิสติก พัฒนาการล่าช้า ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ เป็นต้น
  • สาเหตุจากสภาพจิตใจเด็ก คือเด็กมีพื้นฐานทางอารมณ์ที่ส่งผลให้แสดงออกด้วยความก้าวร้าว เป็นเด็กขี้กังวล ขี้หงุดหงิด หรือเป็นเด็กเลี้ยงยาก
  • สาเหตุจากการเลี้ยงดู ซึ่งมักเกิดทั้งจากการเลี้ยงดูแบบทิ้งๆ ขว้างๆ การใช้บทลงโทษที่รุนแรง ไปจนถึงการตามใจให้ท้ายเด็กอยู่เสมอ นอกจากนี้ ยังอาจเกิดจากการใช้ความรุนแรงในครอบครัว การเลี้ยงดูที่ขาดระเบียบวินัยหรือมีกฎไม่สม่ำเสมอ หรือการชอบแหย่และยั่วยุอารมณ์เด็ก (แม้ผู้ใหญ่จะชอบทำขำๆ ก็ตาม)
  • สาเหตุจากสิ่งแวดล้อม การอยู่ในสังคมที่ใช้ความรุนแรงและการเห็นความรุนแรงจากสื่อต่างๆ เช่น ทีวี ภาพยนตร์ อินเทอร์เน็ต หรือเกม อาจส่งผลให้เด็กก้าวร้าวเพราะรู้สึกว่าการแสดงออกด้วยพฤติกรรมรุนแรงเป็นเรื่องปกติ
เด็กก้าวร้าว-ไม่ฟัง

อ่านต่อ
เกเร? ก้าวร้าว? ถึงคราวงานเข้า เมื่อลูกเราไปแกล้งเพื่อน
10 เทคนิคทำให้เด็กดื้อยอมเชื่อและฟัง ไม่ต้องสั่งซ้ำสอง!

9 สเต็บรับมือเมื่อลูกก้าวร้าว

  1. เข้าชาร์จทันที!
  2. เมื่อลูกมีพฤติกรรมก้าวร้าว เช่น ตีเพื่อน หรือพูดหยาบกับคนในบ้าน พ่อแม่ต้องรีบเข้าไปหาลูกเพื่อหยุดการกระทำนั้นในทันที นี่จะเป็นการดึงสติให้ลูกเข้าใจว่าพฤติกรรมนั้นๆ เป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง

  3. ห้ามสู้กลับด้วยความรุนแรง
  4. บางครั้งเราอาจอยากตีลูกสักทีให้เค้าหยุดพฤติกรรมความรุนแรงเดี๋ยวนั้น แต่พ่อแม่ต้องห้ามใจเอาไว้ไม่ให้ตัวเองทำโทษด้วยกำลังหรือดุด่าลูกอย่างรุนแรง เพราะนอกจากจะทำให้เด็กยิ่งอารมณ์ขึ้นและอยากสู้กลับแล้ว จะยิ่งเป็นการปลูกฝังให้ลูกเข้าใจว่าความรุนแรงเป็นวิธีที่จะแก้ปัญหาได้

    เด็กก้าวร้าว-เตือนสติ
  5. เตือนสติลูก
  6. ในระหว่างที่ไปห้ามเด็ก พ่อแม่อาจพูดสั้นๆ ด้วยถ้อยคำที่เข้าใจง่ายว่า “ห้ามตี” “กัดไม่ได้นะ” “ของไม่ได้มีไว้ปา” พร้อมจับตัวลูกหรือกอดลูกไว้เพื่อช่วยยั้งอารมณ์ก็ได้เช่นกัน

    ผู้ปกครองต้องทำยังไงก็ได้ให้ลูกยอมสงบโดยไม่ตกเป็นเหยื่อของเด็ก กล่าวคือ ไม่ยอมให้ในสิ่งที่เด็กร้องขอ และไม่เข้าไปต่อรองว่าถ้าลูกหยุดโวยวายแล้วจะให้อะไร เนื่องจากการใจอ่อนยอมตามใจลูกเมื่อเด็กก้าวร้าว จะยิ่งทำให้ลูกเชื่อว่าพ่อแม่จะตอบสนองหรือเค้าจะได้ในสิ่งที่ต้องการเมื่อมีพฤติกรรมแบบนี้3

  7. ให้เวลาสงบสติอารมณ์
  8. ให้เวลาลูกดับอารมณ์ที่พลุ่งพล่านด้วยการเอาเค้าออกจากสถานการณ์นั้น สอนให้ลูกหายใจเข้าออกลึกๆ หรือนั่งเงียบๆ จนกว่าอารมณ์จะสงบลง

    เด็กก้าวร้าว-คุยกัน
  9. หันหน้าคุยกัน
  10. คุยกับลูกด้วยเหตุผลต่อเมื่อเค้าอารมณ์สงบแล้วเท่านั้น โดยพยายามให้ลูกอธิบายเหตุผลที่ทำสิ่งนั้นลงไป จากนั้นจึงสอนให้ลูกเข้าใจว่าความรู้สึกโกรธ ไม่พอใจ หรือหงุดหงิดนั้นเป็นเรื่องปกติ แต่เราไม่สามารถใช้ความรุนแรงด้วยการทำลายข้าวของหรือทำร้ายผู้อื่นได้4

    อย่างไรก็ดี พ่อแม่ควรอธิบายเหตุผลที่ลูกไม่ควรกระทำเช่นนั้นโดยไม่พูดในเชิงตีตราให้เด็กเกิดปมด้อย เช่น อธิบายว่าทำไมลูกถึงไม่ควรตีน้องถึงจะโดนแย่งของเล่น โดยไม่ต่อว่าลูกว่าเป็นเด็กไม่ดี เกเร ดื้อ หรือเป็นคนอันธพาล

  11. แนะนำทางออกอื่น
  12. เป็นโค้ชช่วยลูกจัดการกับอารมณ์เพื่อสร้างพื้นฐานความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ที่ดี ด้วยการแนะนำหรือช่วยกันคิดหาวิธีแสดงออกที่เหมาะสมกว่าความก้าวร้าว เช่น ต่อว่าคนที่ทำไม่ดีกับเราด้วยคำสุภาพแทนการต่อยตี เมื่อโกรธให้ไปหาผู้ใหญ่ ขอตัวเดินออกจากสถานการณ์นั้น นับหนึ่งถึงสิบ เป็นต้น นอกจากนี้ ผู้ปกครองยังสามารถแนะนำกิจกรรมต่างๆ ที่จะช่วยให้เด็กได้ระบายความรู้สึกออกมาอย่างเหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการเล่นกีฬา เล่นดนตรี เล่นกับสัตว์เลี้ยง รวมไปถึงการจัดเวลาให้เด็กได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ เนื่องจากมีการศึกษาว่าเด็กที่นอนดึกมักมีปัญหาทางพฤติกรรมและควบคุมอารมณ์ได้แย่ลง5

    เด็กก้าวร้าว-เล่นกับสัตว์เลี้ยง
  13. ให้ลูกรับผิดชอบการกระทำตัวเอง
  14. ความก้าวร้าวของเด็กย่อมมาพร้อมผลของการกระทำที่ลูกควรต้องได้สัมผัส เช่น การลงโทษจากพ่อแม่ (ยึดของเล่น ให้ทำงานบ้าน ฯลฯ) การให้ลูกไปขอโทษคนที่เค้าทำร้าย และการให้ลูกเป็นคนเก็บกวาดข้าวของที่ตนขว้างปาไว้

  15. สร้างสภาพแวดล้อมที่ดี
  16. เป็นตัวอย่างที่ดีของลูกด้วยการไม่ใช้ความก้าวร้าวทั้งทางกายและวาจาต่อกัน ไม่สติหลุดต่อหน้าลูก ให้ความสำคัญกับความเห็นอกเห็นใจและโอบอ้อมอารีโดยอาจให้ลูกไปเข้าร่วมกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์หรืออาสาสมัครต่างๆ และที่สำคัญต้องอย่าลืมฝึกระเบียบวินัยอย่างคงเส้นคงวาเพื่อให้เด็กมีเกณฑ์ที่ชัดเจนถึงพฤติกรรมที่เหมาะและไม่เหมาะสม6

    เด็กก้าวร้าว-สร้างสภาพแวดล้อม
  17. ปรึกษาแพทย์ได้ ไม่น่าอายสักนิด
  18. เมื่อได้รับความใส่ใจและการรับมือที่ถูกต้องจากผู้ปกครอง เด็กส่วนใหญ่ก็จะเลิกพฤติกรรมก้าวร้าวไปได้เอง แต่หากลูกเรายังคงก้าวร้าวไม่หาย แสดงความรุนแรงหนักขึ้นและอาละวาดแทบทุกวัน รวมทั้งเริ่มใช้ความรุนแรงในการทำร้ายตนเอง7 พ่อแม่ควรพาลูกเข้าพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะลูกอาจมีปัญหาทางสุขภาพร่างกายหรือมีความผิดปกติทางพัฒนาการก็ได้นะคะ

อ่านต่อ
Bully คืออะไร เมื่อลูกถูกรังแก พ่อแม่ควรช่วยอย่างไรดี

 

อ้างอิงจาก

  1. แพทย์หญิงชนม์นิภา แก้วพูลศรี, เมื่อลูกก้าวร้าว พ่อแม่อย่างเราควรรับมือกับพฤติกรรมนี้อย่างไร?, โรงพยาบาลพญาไท, 1 ก.ย. 2017, https://www.phyathai.com/article_detail/2127/th/เมื่อลูกก้าวร้าว_พ่อแม่อย่างเราควรรับมือกับพฤติกรรมนี้อย่างไร?
  2. เตือนผู้ปกครอง อย่าเมินปัญหา ก้าวร้าว ของลูก, กรมสุขภาพจิต (ที่มา กรุงเทพธุรกิจ), 3 มิ.ย. 2018, https://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=27971
  3. เด็กก้าวร้าว, Thai Psychiatry, 22 เม.ย. 2010, https://thaipsychiatry.wordpress.com/2010/04/22/เด็กก้าวร้าว/
  4. นายแพทย์ไกรสิทธิ์ นฤขัตพิชัย, ลูกก้าวร้าว รับมืออย่างไร, ไทยรัฐออนไลน์, https://www.thairath.co.th/content/38221
  5. เผยสาเหตุ ลูกก้าวร้าว ที่พ่อแม่ส่วนใหญ่ไม่เคยรู้มาก่อน, ไทยรัฐออนไลน์, https://www.thairath.co.th/content/1327178
  6. Karin A. Bilich, 8 Ways to Curb Your Child’s Aggressive Behavior, Parents, https://www.parents.com/toddlers-preschoolers/discipline/anger-management/6-ways-to-curb-your-childs-aggressive-behavior/
  7. What to do when your child is aggressive, BabyCentre, Oct 2016, https://www.babycentre.co.uk/a1021981/what-to-do-when-your-child-is-aggressive
Tags

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending