LOADING

Type to search

ชั่วโมงแรกหลังคลอดสำคัญที่สุด เวลาทองของการให้นมแม่

Share
คลิกเพื่อแชร์

คุณพ่อคุณแม่เคยได้ยินประโยคที่ว่า “เริ่มต้นดี มีชัยไปกว่าครึ่ง” กันไหมคะ แล้วทราบไหมคะว่าคำพูดนี้สามารถนำมาใช้กับการเลี้ยงดูเจ้าตัวน้อยกันได้ตั้งแต่นาทีแรกที่เค้าลืมตาดูโลกเลยนะ

ชั่วโมงแรกหลังคลอด ถือเป็น “เวลาทอง” ของการให้นมแม่เลยนะคะ สำคัญถึงขนาดองค์การยูนิเซฟได้ออกคำแนะนำเรื่องการให้นมแม่ในชั่วโมงแรกหลังคลอด (หรือสองชั่วโมง) และมีงานวิจัยที่ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการตายของทารกที่ลดลงเมื่อมีการให้นมแม่ตั้งแต่ชั่วโมงแรกหลังคลอดกันเลยค่ะ

ให้นมแม่-เด็กกินนมแม่

ประโยชน์ของการให้นมแม่ในชั่วโมงแรกหลังคลอด

  • น้ำแม่นมในตอนนั้น มีชื่อเรียกว่าคอลอสตรัม (Colostrum) ถือเป็น Liquid Gold ล้ำค่า ที่มีประโยชน์อย่างมหาศาลสำหรับทารก
  • ช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูกด้วยการสัมผัสแนบชิดทางร่างกาย สร้างความอบอุ่นให้กับทารกด้วยอุณหภูมิร่างกายที่อบอุ่นของคุณแม่ ช่วยให้ทารกรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย ลดความเครียดจากการคลอด ซึ่งมีความสำคัญมากโดยเฉพาะในกรณีที่ทารกคลอดมาตัวเล็ก น้ำหนักน้อย
  • ลูกจะได้รับแบคทีเรียที่มีประโยชน์ (โพรไบโอติก) จากแม่ แบคทีเรียนี้จะเข้าไปอยู่ในร่างกายและบนผิวทารก พร้อมที่จะต่อสู้กับแบคทีเรียอันตรายจากสิ่งแวดล้อม

  • การสัมผัสตัวทารกและการดูดนมจะทำให้ร่างกายของแม่ปล่อยฮอร์โมนออกซิโทซิน (Oxytocin) ช่วยให้มดลูกหดตัว ช่วยขับน้ำคาวปลา ลดอาการเลือดออกหลังคลอด ทั้งยังสร้างความรู้สึกผ่อนคลาย มีความสุข พอใจ และผูกพันกับเด็ก รวมถึงช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำนมอีกด้วย
  • สร้างความรู้สึกปลาบปลื้มปิติยินดีให้กับคุณพ่อและคุณแม่ซึ่งได้พบหน้าลูกครั้งแรก
ให้นมแม่-ทารกแรกเกิด

คำแนะนำสำหรับการให้นมแม่ในชั่วโมงแรกหลังคลอด

  • สร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและเป็นธรรมชาติ เช่น ให้คุณพ่อเข้ามาอยู่ด้วย
  • ไม่ควรบังคับให้ทารกดูดนม คุณแม่และคุณพยาบาลอาจช่วยเหลือด้านท่าให้นมแม่ ด้วยการจับท่าทางเพื่อให้ทารกอยู่ในตำแหน่งที่สบายและใกล้หัวนมมากขึ้น
  • ไม่ควรขัดจังหวะการให้นม และควรให้ทารกดื่มนมจนอิ่มเอง
  • ลดความเครียดของทารกด้วยการให้นมก่อน แล้วจึงดำเนินการอื่นๆ เช่น ชั่งน้ำหนัก วัดความยาว หรือให้ยา
ให้นมแม่-เด็กแรกเกิด

คอลอสตรัมคืออะไร?

คอลอสตรัม หรือที่เรียกกันว่า “นมน้ำเหลือง” หรือ “น้ำนมแรก” (first milk) เป็นน้ำนมที่ร่างกายของคุณแม่ผลิตขึ้นมาภายใน 72 ชั่วโมงแรกหลังการคลอด1 มีลักษณะใส สีเหลืองทองหรือขาวข้น2 คอลอสตรัมเป็นเหมือนอาหารแรกของทารก ซึ่งอุดมไปด้วยสารจำเป็นที่มีคุณค่าสูง มีผลต่อพัฒนาการและความแข็งแรงของทารก อาทิ

  • เป็นการมอบภูมิคุ้มกันแรกให้ทารก และกระตุ้นให้ร่างกายทารกเริ่มสร้างภูมิคุ้มกันได้ด้วยตนเอง3
  • มี Growth Factor ซึ่งมีส่วนสำคัญในการเจริญเติบโตและสร้างพัฒนาการของทารก เสริมความแข็งแรงแก่ลำไส้ และต่อต้านสารก่อภูมิแพ้ไม่ให้เข้าสู่ร่างกายทารก
  • มีสารอาหารที่มีคุณค่า อาทิ แคลเซียม ซิงค์ วิตามินเอ บี 6 บี 12 เค
  • มีน้ำตาลช่วยให้พลังงาน และมีคอเลสเตอรอลสูง ซึ่งมีส่วนสำคัญในการเจริญเติบโตของระบบประสาท
  • กระตุ้นให้ทารกขับถ่าย “ขี้เทา” (meconium) ออกจากร่างกาย สามารถลดโอกาสการเป็นดีซ่าน1
  • ทำให้ทารกแข็งแรง ลดโอกาสการเจ็บป่วย และขยายเวลาระยะกินนมแม่ให้นานขึ้น
  • ทำให้ทารกรู้สึกอิ่ม จึงนอนหลับได้นานขึ้น
  • เตรียมระบบย่อยอาหารของทารกให้พร้อมสำหรับนมแม่ในอนาคต
  • คอลอสตรัมมีปริมาณน้อย จึงเหมาะสำหรับการบริโภคในทารกเกิดใหม่ โดยพบว่าแม่จะมีน้ำนมคอลอสตรัมประมาณ 50 มล. ใน 48 – 72 ชั่วโมงหลังคลอดบุตร3

นอกจากความรักและการเลี้ยงดูจากคุณแม่ การเริ่มต้นดูแลลูกน้อยอย่างชาญฉลาดด้วยน้ำนมแม่ในชั่วโมงแรกๆ ก็มีความสำคัญเป็นอย่างมาก เพราะเป็นเหมือนการให้ “วัคซีน” ลูกรักของคุณ ให้แข็งแรงพร้อมเผชิญโลกภายนอก และเจริญเติบโตอย่างเหมาะสมค่ะ

อ้างอิงจาก

  1. ผศ.ดร.พิมพ์เพ็ญ พรเฉลิมพงศ์ และ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นิธิยา รัตนาปนนท์, Colustrum / น้ำนมน้ำเหลือง, Food Network Solution, http://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/1505/colustrum-%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87
  2. Colostrum: How does it help my newborn?, BabyCenter, https://www.babycenter.in/a1024513/colostrum-how-does-it-help-my-newborn
  3. Breastfeeding – the remarkable first hour of life, UNICEF Malaysia, https://www.unicef.org/malaysia/Breastfeeding_First_Hour_of_Life.pdf
Tags:

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending