LOADING

Type to search

คนท้องขี้ลืม จริงหรือมโนเอง? มารู้จัก Pregnancy Brain ของคุณแม่กัน

Share
คลิกเพื่อแชร์

เราจะเข้ามาเอาอะไรในห้องครัว? เพื่อนที่ทำงานคนนั้นชื่ออะไรนะ? แล้วทำไมมือถือถึงไปอยู่ในตู้เย็นได้?!? เรื่องเหล่านี้คืออาการป้ำๆ เป๋อๆ ที่เหล่าหญิงตั้งครรภ์มักเจอ จนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าคนท้องขี้ลืม ว่าแต่นี่เป็นอาการที่เกิดกับคุณแม่จริงๆ หรือเป็นแค่อุปาทาน(หมู่)กันนะ…

นี่สมองฉันผิดปกติหรือยังไง?

อาการขี้หลงขี้ลืม โฟกัสความคิดไม่ค่อยได้ และไม่ค่อยมีสมาธิ มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า Pregnancy Brain หรือ Momnesia (Mom + Amnesia) เป็นลักษณะที่พบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์และหลังคลอด ที่สาวๆ ถึง 50 – 80% ลงความเห็นกันว่าตัวเองก็เคยเป็น1

คนท้องขี้ลืม-นึก

ถึงเรื่องคนท้องขี้ลืมจะเป็นประเด็นที่แพร่หลายและสาวๆ ก็พากันยืนยันว่าฉันเป็นจริงจริ๊ง แต่ในปัจจุบันก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันในหมู่นักวิจัย และไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มายืนยันว่ากายภาพทางสมองของผู้หญิงมีความเปลี่ยนแปลงในระหว่างที่ตั้งครรภ์ อย่างไรก็ดี สันนิษฐานว่าอาการขี้หลงขี้ลืมน่าจะมาจาก 3 ปัจจัยหลักเหล่านี้มากกว่า

  1. การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและฮอร์โมน
    ระหว่างตั้งครรภ์เป็นช่วงที่ฮอร์โมนแปรปรวนอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นโปรเจสเตอโรน เอสโตรเจน ออกซิโทซิน คอร์ติซอล และอื่นๆ ซึ่งฮอร์โมนบางชนิดมีผลโดยตรงต่อสมอง โดยเฉพาะในส่วนความทรงจำ2นอกจากนี้ การที่ทารกในครรภ์ต้องการธาตุเหล็กจากคุณแม่ ยังอาจส่งผลให้สาวๆ ขาดธาตุเหล็ก ที่มีผลข้างเคียงคืออาการหลงลืมอีกด้วย3 คนท้องขี้ลืม-หลงลืม
  2. ความเครียด-กังวล
    มีเรื่องมากมายให้คุณแม่ต้องกังวลตลอดทั้ง 9 เดือนของการตั้งครรภ์ เริ่มต้นจากความดีใจหรือตกใจที่กำลังจะกลายเป็นแม่คน เครียดเรื่องสุขภาพลูก น้ำหนักขึ้น ค่าใช้จ่ายการคลอด ไปจนถึงกดดันว่าตัวเองจะเป็นแม่ที่ดีได้หรือไม่

    นอกจากความกังวลจะทำให้สมองโฟกัสได้ยากแล้ว การเป็นแม่คนยังมาพร้อมตัวละครใหม่อย่าง “ลูก” หมายความว่าลูกจะกลายเป็นจุดศูนย์กลางที่คุณโฟกัสทุกอย่างเอาไว้ จนทำให้คิดเรื่องอื่นไม่ได้ กลายเป็นความหลงๆ ลืมๆ นั่นเอง


  3. พักผ่อนไม่เพียงพอ
    การพักผ่อนไม่เพียงพออาจมีสาเหตุมาจากความเครียดและกังวลจากข้อที่แล้ว รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงของร่างกายคุณแม่ที่ทำให้นอนหลับได้ยากขึ้น อาทิ ขนาดท้องที่ใหญ่ หรือมีอาการแพ้ท้องหนัก และเมื่อไม่ได้นอน สมองก็จะไม่ปลอดโปร่ง ไม่มีสมาธิ และขี้ลืมไปโดยปริยาย
คนท้องขี้ลืม-นึกถึงเรื่องต่างๆ

นอกจากนี้ ยังสันนิษฐานว่าอาการเหล่านี้น่าจะมีนัยทางวิวัฒนาการ เพราะธรรมชาติต้องการให้แม่พุ่งความสนใจไปที่ลูก (เพื่อให้เผ่าพันธุ์อยู่รอด) และลดความสนใจต่อสิ่งต่างๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเลือดเนื้อเชื้อไขของตนนั่นเอง

อย่างไรก็ดี มีผลการวิจัยว่าสมองเนื้อสีเทาของคุณแม่จะหายไป…

ถึงแม้เรื่องนิสัยเบลอๆ ของคนท้องยังคงเป็นเรื่องที่นักวิทยาศาสตร์ฟันธงไม่ได้ แต่มีผลการศึกษาในปี 2016 ที่พบว่าการตั้งครรภ์มีผลทำให้สมองเนื้อสีเทา (Grey Matter) ของผู้หญิงมีจำนวนลดลง

ซึ่งสมองเนื้อเทาบริเวณที่ลดลงไปนั้น เป็นส่วนที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และความเข้าใจมุมมองหรือความรู้สึกของผู้อื่น4 โดยคาดว่าการลดจำนวนนี้เป็นกระบวนการของร่างกายที่จะกำจัดโครงสร้างทางสื่อประสาทที่ไม่จำเป็น เพื่อช่วยให้สมองมีประสิทธิภาพและเชี่ยวชาญเรื่องการเลี้ยงดูลูกมากขึ้น1 อาทิ การสร้างสายสัมพันธ์กับทารก รวมทั้งการเข้าใจและตอบรับความต้องการของลูกตนเอง (และจากภาพสแกนสมองเพิ่มเติม พบว่าสมองส่วนที่เนื้อเทาหายไปของคนเป็นแม่ จะมีปฏิกิริยาต่อภาพของลูกตัวเองเท่านั้น และไม่มีปฏิกิริยาต่อภาพเด็กคนอื่น)4 แต่ไม่ต้องเป็นห่วงไปนะคะ เพราะโครงสร้างสมองของคุณแม่จะกลับมาเป็นเหมือนเดิมภายในประมาณ 2 ปีหลังคลอดลูก1 และไม่ได้ส่งผลต่อทารกในครรภ์ให้เกิดภาวะลูกขี้ลืมในอนาคตค่ะ

คนท้องขี้ลืม-แม่กับลูก

วิธีรับมือกับอาการคนท้องขี้ลืม

การโฟกัสไม่ค่อยได้ถึงจะไม่มีอันตรายในตัวของมันเอง แต่หากขี้ลืมในเรื่องสำคัญๆ อย่างลืมปิดแก๊สหรือลืมล็อกประตูบ้าน ก็อาจน่าเป็นห่วงได้ วันนี้เราเลยมีคำแนะนำเป็นตัวช่วยสำหรับรับมือกับ Pregnancy Brain ฉบับคุณแม่กันค่ะ

  • จดไว้…จะได้ไม่ต้องจำ
    เลือกใช้ตัวช่วยที่คุณถนัด ไม่ว่าจะเป็นการพกสมุดเล็กๆ ใช้กระดานแปะผนัง หรือใช้แอป Memo และ Calendar เพื่อช่วยจดจำเรื่องต่างๆ แทน เช่น ชื่อคนที่เพิ่งพบ นัดสำคัญ ของที่ต้องซื้อ คำถามที่จะถามหมอ เป็นต้น คนท้องขี้ลืม-จดบันทึก
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
    หาวิธีที่จะช่วยให้คุณได้งีบหรือนอนได้นานและมีคุณภาพขึ้น โดยคุณแม่ท้องอาจใช้หมอนรองครรภ์เพื่อบรรเทาน้ำหนัก หรือใช้เครื่องอะโรม่าปล่อยกลิ่นชวนหลับสบาย


  • ออกกำลังกาย
    การออกกำลังกายเป็นประจำ นอกจากจะช่วยให้คุณแม่สุขภาพดี คลอดและฟื้นตัวง่าย ยังช่วยกระตุ้นสมองให้ทำงาน ทำให้รู้สึกปลอดโปร่ง แถมยังหลับง่ายขึ้นด้วย1 คนท้องขี้ลืม-คนท้องว่ายน้ำ
  • เสริมโภชนาการ
    บำรุงสมองเป็นพิเศษด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หรือปรึกษาคุณหมอเพื่อทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีโอเมก้า 3 หรือธาตุเหล็ก3


  • อย่าทำทุกอย่างคนเดียว
    ไม่จำเป็นต้องเป็นหญิงแกร่งสาวเก่งตลอด 24 ชั่วโมง! ลองปล่อยให้คนอื่นช่วยแบ่งเบาภาระ จัดการธุระ ทำงานบ้าน ฯลฯ ไม่ว่าจะเป็นสามี ครอบครัว หรือเพื่อนๆ ก็จะช่วยลดความเครียด ความกังวล เคลียร์นานาสิ่งอันที่เราต้องทำเอง สมองจะได้เหลือที่ให้จดจำอย่างอื่นบ้างไงล่ะคะ คนท้องขี้ลืม-จับท้อง
  • ทำใจให้สบาย
    สิ่งที่ขาดไม่ได้คือความผ่อนคลายค่ะ พยายามปล่อยวางและมองเรื่องหลงๆ ลืมๆ ของเราให้เป็นเรื่องตลก สุขภาพจิตของคุณแม่จะได้ดี ส่งผลต่อความแฮปปี้ของลูกน้อยในครรภ์ด้วยนะคะ

อ้างอิงจาก

  1. Pregnancy brain: Why it happens and how to be less forgetful, BabyCenter, Jul 2017, https://www.babycenter.com/0_pregnancy-brain-why-it-happens-and-how-to-be-less-forgetful_236.bc
  2. Denise Mann, Pregnancy Brain: Myth or Reality?, WebMD, 3 Sep 2014, https://www.webmd.com/baby/features/memory_lapse_it_may_be_pregnancy_brain
  3. Pregnancy brain is real, says new study, Living and Loving Magazine, 15 Jan 2018, https://www.livingandloving.co.za/pregancy-blogs/pregnancy-brain
  4. การตั้งครรภ์เปลี่ยนโครงสร้างการทำงานของสมอง, บีบีซี ไทย, 20 ธ.ค. 2016, https://www.bbc.com/thai/international-38379856
Tags:

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending